Fizik tedavi; geniş anlamda nöromüsküler (sinir-kas ), muskuloskeletal (kas-iskelet) ve kardiopulmoner sistemlerdeki fiziksel ve fonksiyonel bozuklukların tanı ve tedavisini kapsayan uzmanlık dalıdır. Fizik tedavi; tüm kas iskelet sistemi hastalıkları (artrozlar, disk hernileri, tendinitler, myofasial ağrı syn.) ve romatizmal hastalıkların (romatoid artrit, psoriatik artrit, ankilozan spondilit…) tanı ve tedavisini içerir.Kişinin mevcut fiziksel veya anatomik yetersizlik ve çevresel kısıtlılıkları içinde olabilecek en üst fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitimsel düzeye getirilmesi olarak tanımlanan “rehabilitasyon” fiziksel tıp yöntemleri ile beraber “fizik tedavi ve rehabilitasyon” hekimlerinin uğraşı alanını oluşturur. Rehabilitasyonun hedefi hasta grubu özürlü kişilerdir.
Dünya sağlık örgütü (DSÖ) tanımlamasına göre “insan için normal kabul edilen boyutlar içindeki bir aktiviteyi yapabilme yeteneğindeki bozukluk sonucu ortaya çıkan eksiklik veya kısıtlılığa” özürlülük denir. En sık rastlanan özür tüpleri sırasıyla kronik iç organ hastalıkları, kas ve iskelet sistemi bozuklukları, görme konuşma ve işitme bozuklukları; özürlülüğe en sık neden olan hastalıklar ise kronik hastalıklar, konjenital (doğumsal) hastalıklar ve infeksiyon hastalıkları idi.
Özürlü kişilerin fonksiyonel durumları değerlendirildiğinde % 88.25 inin günlük yaşamlarında bağımsız olduğu,% 11.75 inin çeşitli derecelerde başkalarına bağımlı olduğu, % 1.2 sinin kendine bakım, iletişim, ulaşım ve sosyal-mesleki aktivitelerde tam yardıma gereksinimi olduğu belirlenmiştir. Buna göre ülkemizde yaşayan her 1000 kişiden birinin rehabilitasyona gereksinim duyacak bir özürlü olduğu göz önüne alınmalıdır.
Fizik tedavi ve rehabilitatif tıpta tedavi yaklaşımları :
Medikal tedavi: Tedaviye ve ağrı gidermeye yönelik nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar, analjezikler, kas gevşeticiler, antiromatizmal ilaçlar, antispastik ilaçlar, antidepresanlar.
Lokal enjeksiyonlar: Lokal veya bölgesel analjezi ağrılı uyaranı kaynağında bloke ederek akut ve kronik ağrılarda etkili olur. Kas iskelet sisteminde eklem, sinir-tendon kılıfları veya bursalar içine, ağrılı kas spazmları bölgelerine veya sinir blokajları şeklinde uygulanır.
Sıcak-soğuk-Ultraviyole
Elektroterapi
Transkutan elektriksel sinir stimulasyonu (TENS)
Akupunktur, laser, magnetoterapi
Spinal traksiyon
Masaj
Manipülasyon, mobilizasyon
Kaplıca tedavisi, balneoterapi, hidroterapi
Terapötik (tedavi edici) egzersizler
Ortezler
Protezler
Ergonomi
İş-uğraşı tedavisi
Hot Pack : Lokal olarak çekilen ağrıların azaltılmasında, kas spazmlarının yumuşatılmasında ve eklem hareket kabiliyetlerinin arıtılmasında etkili. Kronik burkulma ve yaralanmalarda, kırık, siyatalji, nevralji, kronik selülit ve romatizmal hastalıklarda kullanılıyor.
Ultrason : Termal (ısı) ve mikro masaj etkiye sahip. Yarada doku iyileşmesini hızlandırıp yapışmış dokuların birbirinden ayrılmasında, yumuşak doku yaralanmalarında, ezilme, burkulma, bağ yırtıkları, kırık, çıkık, ve dolaşım bozukluklarında kullanılıyor.
Tens : Akut veya kronik ağrıların tedavisinde yararlı. Yaygın adele ağrılarının erken döneminde, siyatiğe bağlı olarak gelişen ve ameliyat sonrası ağrılarda etkilidir.
Kısa Dalga Diatermi : Metabolizmayı düzenleyerek dolanımı arttırıyor; ter bezlerini uyararak adeleleri gevşetiyor ve tansiyonu düşürüyor. Ağrıların giderilmesinde, dolanım bozukluklarında, bakteriyel enfeksiyonlarda, travmatik ve iltihabi durumlarda etkilidir.
Enfraruj : Duyu sinirleri üzerinde sedatif etkisi olan enfraruj uygulaması, kan dolaşımını arttırarak kasları gevşetiyor, ağrıyı azaltıyor. Terleme ile zararlı maddelerin vücuttan atılmasını sağlıyor. Romatoid artrit, bursit, sinuzit, bronşit, ezilme, burkulma ve kırıklarda kullanılıyor.
Lazer : Kan dolaşımını hızlandırarak hücre metabolizmasını uyarıyor. Ülser, yaralar, yanıklar, kırıklar, spor yaralanmaları, spazmlar, kronik ağrılar, siyatalji, dolanım bozuklukları kullanım alanlarından sadece bazılarıdır.
Interferansiyel : Bel ağrısında, kas sertliğinde, ağrı giderilmesinde, dolaşımın arttırılmasında, yeni oluşmuş yaralanmaların iyileştirilmesinde yararlanılan, çok yönlü kullanım alanına sahip bir elektro terapi ajanıdır.
Whirpool : Dolanım bozukluklarında, alçı sonrası kırıklarda meydana gelen sertliklerin giderilmesinde, kemik ve eklem yaralanmalarında, yanık veya yara sonucu oluşan sert dokularda şiş ve sert eklemli artritler için kullanılıyor.